ناترازی آب و توسعه صنعت در آذربایجان غربی؛ مناظره‌ای میان آمار، سیاست و دغدغه دانشجویان

به گزارش پایگاه خبری چراغ نشست تخصصی بررسی «ناترازی منابع آب و نقش صنعت در توسعه استان» با حضور مدیران اجرایی، اساتید دانشگاه، کارشناسان حوزه آب و دانشجویان، در دانشگاه ارومیه برگزار شد. این نشست با محوریت گزاره «صدور مجوزهای صنعتی بدون توجه به ظرفیت آبی» تلاش کرد ابعاد مختلف حکمرانی آب، توسعه صنعتی و آینده اشتغال استان آذربایجان غربی را به‌صورت شفاف بررسی کند.

در ابتدای این برنامه، دکتر احسان جبی، معاون صنایع اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان، با ارائه آمارهای رسمی اعلام کرد:تنها حدود ۲ درصد از منابع آب استان در بخش صنعت مصرف می‌شود؛ رقمی که به گفته او، نصف میانگین مصرف صنعتی کشور است. وی افزود: از مجموع حدود ۳.۶ میلیارد مترمکعب آب قابل استحصال در استان، سهم صنعت تنها ۶۲ میلیون مترمکعب است، در حالی که بیش از ۸۸ درصد آب استان در بخش کشاورزی مصرف می‌شود.

وی با اشاره به آمارهای ملی تأکید کرد: «میانگین مصرف آب در بخش صنعت کشور حدود ۳.۹ درصد است، در حالی که آذربایجان غربی با وجود قرار گرفتن در میان استان‌های پرآب کشور، سهمی کمتر از میانگین ملی دارد.» دکتر جبی همچنین خاطرنشان کرد که استان تنها حدود ۱.۷ درصد از کل آب مصرفی صنایع کشور را به خود اختصاص داده، در حالی که سهم جمعیتی آن بیش از ۴ درصد است.

معاون صنایع صمت استان گفت: ریشه این وضعیت را در سیاست‌های توسعه‌ای گذشته دانست و گفت: «در اسناد بالادستی، کشاورزی به‌عنوان محور توسعه استان تعریف شده و این سیاست طی دهه‌های گذشته به‌صورت عملی اجرا شده است.»

به گفته وی، همین رویکرد باعث شده بخش صنعت استان از سهم واقعی خود در توسعه و مصرف منابع عقب بماند.

در ادامه، مقایسه‌هایی با سایر استان‌ها و حتی کشورهای توسعه‌یافته مطرح شد.

احسان جبی اظهار کرد:در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، بین ۵۹ تا ۶۰ درصد منابع آب در بخش صنعت مصرف می‌شود، در حالی که سهم کشاورزی حدود ۳۰ درصد است.

این فاصله نشان می‌دهد که ساختار مصرف آب در استان و کشور نیازمند بازنگری جدی است.

نمایندگان شرکت آب منطقه‌ای استان نیز با رد ادعای صدور مجوزهای صنعتی بدون توجه به ظرفیت آبی تأکید کردند که هیچ واحد صنعتی بدون اخذ مجوز تأمین آب امکان بهره‌برداری ندارد و تمامی تخصیص‌ها بر اساس اسناد بالادستی، ضوابط آب‌های زیرزمینی و نظارت‌های مستمر انجام می‌شود.

به گفته ایشان، بخشی از صنایع جدید نیز ملزم به استفاده از پساب و منابع جایگزین آب شده‌اند.

در بخش دیگری از نشست، اساتید دانشگاه با نگاهی انتقادی به پراکندگی صنایع در کشور پرداختند.

ایشان استقرار صنایع آب‌بر در استان‌های کم‌آب را نتیجه «غلبه نگاه سیاسی بر مدیریت علمی» دانستند و تأکید کردند که آمایش سرزمین و ظرفیت‌های واقعی مناطق باید مبنای تصمیم‌گیری‌های توسعه‌ای قرار گیرد.

همچنین نگرانی‌هایی درباره آلودگی منابع آب ناشی از پساب‌های صنعتی مطرح شد.

در پاسخ به این موضوع، مدیران صنعتی اعلام کردند که نظارت بر پساب‌ها بر عهده اداره کل محیط زیست است و در سال‌های اخیر موارد متعددی از معرفی واحدهای متخلف به مراجع قضایی، جریمه و حتی تعطیلی واحدها انجام شده است.

به گفته آنان، پایش آنلاین خروجی تصفیه‌خانه‌های صنعتی در استان در حال اجراست.

بخش پایانی برنامه به تریبون آزاد دانشجویی اختصاص داشت. دانشجویان با بیان دغدغه‌های خود نسبت به آینده منابع آب، خواستار مشارکت فعال دانشگاه و دانشجویان در تصمیم‌سازی‌های حوزه آب شدند.

دانشجویان تأکید کردند که بحران آب صرفاً یک مسئله فنی نیست، بلکه به حکمرانی، سیاست‌گذاری و تعارض منافع در مدیریت منابع مرتبط است.

در جمع‌بندی این نشست، بر لزوم تقویت ارتباط صنعت و دانشگاه، استفاده از فناوری‌های نوین، بازچرخانی آب، اصلاح الگوی مصرف در بخش کشاورزی و نگاه واقع‌بینانه به نقش صنعت به‌عنوان اشتغال جایگزین تأکید شد.

حاضران این جلسه را نقطه آغاز گفت‌وگویی جدی‌تر میان دانشگاه، مدیران اجرایی و نسل جوان برای آینده پایدار منابع آب استان دانستند.