انقلاب اسلامی ایران پس از ۵۰۰ سال، دین را دوباره به عرصه اجتماع بازگرداند

گفت‌وگو با حبیب ارجمندزاده فعال دانشجویی زمان انقلاب و استاد برجسته تاریخ دانشگاه ارومیه: بررسی نقش دانشجویان در انقلاب اسلامی

پایگاه خبری چراغ در گفت‌وگویی اختصاصی با دکتر حبیب ارجمندزاده از استاتید برجسته تاریخ دانشگاه ارومیه و فعالین دانشجویی زمان انقلاب، به بررسی ابعاد گوناگون انقلاب اسلامی ایران و نقش بی‌بدیل دانشجویان در شکل‌گیری و تداوم آن پرداخت. ایشان با نگاهی تحلیلی و تاریخی، ویژگی‌های منحصر به‌فرد این انقلاب را تشریح کردند.

انقلاب اسلامی؛ احیای معنویت در عصر سکولاریسم

دکتر حبیب ارجمندزاده در ابتدای گفت‌وگو با اشاره به تفاوت بنیادین انقلاب اسلامی با سایر انقلاب‌های قرن بیستم اظهار داشت: در شرایطی که جهان پس از رنسانس به سمت خداستیزی، آتئیسم و سکولاریسم سوق یافته بود، انقلاب اسلامی ایران با محوریت دین و معنویت، تمام معادلات مکاتب مادی‌گرا را برهم زد. این انقلاب، پس از ۵۰۰ سال، دین را دوباره به عرصه اجتماعی بازگرداند.

وی همچنین با تاکید بر اینکه که انقلاب ایران تنها انقلابی است که بدون ورود به فاز مسلحانه و با شعار «گل بر گلوله» به پیروزی رسید گفت: امام خمینی هیچ‌گاه فتوای مبارزه مسلحانه صادر نکرد، چرا که می‌دانست این مسیر، بهانه‌ای برای کشتار مردم به دست رژیم خواهد شد. مردم با گل و شعار به میدان آمدند و این خود یکی از معجزات انقلاب بود.

مظلوم‌ترین انقلاب تاریخ

حبیب ارجمندزاده انقلاب اسلامی را «مظلوم‌ترین انقلاب دنیا» خواند و افزود: در حالی که اکثر انقلاب‌ها از حمایت یک قدرت جهانی برخوردار بودند، انقلاب ایران هم‌زمان با شرق و غرب درافتاد. این انقلاب، نه تنها ضد استبداد بود، بلکه ضد استعمار نیز بود و هیچ قدرتی پشت آن نبود.

مردمی‌ترین انقلاب؛ بدون وابستگی حزبی

وی با اشاره به ساختار مردمی انقلاب گفت: انقلاب اسلامی از مساجد آغاز شد و هیچ وابستگی به احزاب و جناح‌ها نداشت تشکیلات آن فراحزبی و فراجناحی بود. برخلاف انقلاب‌های فرانسه، شوروی یا ویتنام، این انقلاب مدیون هیچ حزب و گروهی نیست.

حبیب ارجمندزاده همچنین به ویژگی منحصر به‌فرد انقلاب اسلامی در مراجعه به آرای عمومی اشاره کرد: تنها انقلابی که پس از پیروزی، خود را به رأی مردم گذاشت، انقلاب ایران بود. رفراندوم جمهوری اسلامی، تصویب قانون اساسی و انتخاب خبرگان—all توسط مردم انجام شد.

احیای اسلام و بیداری ملت‌ها

وی در ادامه احیای معنویت را مهم‌ترین دستاورد انقلاب دانست و گفت: پس از قرن‌ها خداستیزی، انقلاب اسلامی باعث شد اسلام دوباره مطرح شود. حتی کلیساها نیز در این دوران احیا شدند. دشمنان نیز به این واقعیت اذعان دارند؛ هانتینگتون صهیونیست یهودی اعتراف می‌کند که ایرانیان اسلام را احیا کردند.

وی همچنین به تأثیرات منطقه‌ای انقلاب اشاره کرد و گفت: انقلاب اسلامی الگویی برای ملت‌های منطقه شد؛ از یمن و فلسطین تا لبنان و مصر. فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ نیز از نتایج غیرمستقیم این انقلاب بود. اسرائیل نیز از رؤیای نیل تا فرات عقب‌نشینی کرد و اکنون در محاصره خودساخته قرار دارد.

حبیب ارجمندزاده با ذکر خاطراتی از قیام تبریز و یزد، با اشاره به حضور فعال دانشجویان در تحولات انقلابی یادآور شد:در قیام تبریز، دانشجویان پیشگام بودند. در یزد، یک روز قبل از اربعین قیام تبریز، دانشجویان تظاهرات کردند و چند نفر با تیر مستقیم شهید شدند. این‌ها نشان می‌دهد که دانشجو، اگر مردمی باشد، قدرتی بی‌نظیر دارد.

وی در پایان با تاکید بر نقش دانشجویان در مبارزات زمان جنگ و انقلاب افزود: پس از انقلاب، بسیاری از فرماندهان جنگ از میان دانشجویان برخاستند؛ شهید باکری، رحیم صفوی و دیگران. نقش دانشجو زمانی برجسته می‌شود که با اعتقادات ملت همسو باشد. مارکسیست‌ها در دانشگاه بودند، اما چون از مردم فاصله داشتند، تأثیرگذار نبودند.